Dierziekte overdraagbaar op mens
Nederland heeft een intensieve landbouw, een groot aantal (landbouw)huisdieren en een hoge bevolkingsdichtheid. Nederland neemt intensief deel aan het wereldwijde transport van dieren en ook Nederlandse inwoners verplaatsen zich over de hele wereld. Dierziekten en zoönose (infectieziekte die van dier op mens kan overgaan) zijn door de intensieve en mondiale samenleving waar Nederland onderdeel van uitmaakt niet uit te sluiten. Ook bij grote voorzorg en optimale respons blijven incidenten van landelijke omvang naar verwachting optreden.
In de afgelopen jaren zijn er uitbraken van dierziekten geweest die een noodzaak tot een nationale respons hadden. De gevolgen treffen vooral de agrarische sector en in een enkel geval ook de volksgezondheid. De economische veiligheid wordt geraakt, doordat er grote kosten verbonden zijn aan de bestrijding van de ziekte en er direct gevolgen zijn voor de veestapel en de verkoopbaarheid van producten. De economische schade varieert van enkele miljoenen tot miljarden euro’s. Bij een uitbraak van zoönose is er in potentie ook impact op de mens en neemt de kans op verstoring van de sociale en politieke stabiliteit door onrust onder de bevolking toe.
Impact en waarschijnlijkheid
Ons land is een klein land met veel vee. Daarom is een snelle bestrijding van dierziekten voor Nederland belangrijk. Er zijn gebieden waarin veel bedrijven zijn geconcentreerd, waardoor de regio kwetsbaar is voor epidemieën van zeer besmettelijke dierziekten. Een uitbraak heeft grote invloed op de internationale handel in levende dieren en dierproducten. Het preventief ruimen geeft mogelijk spanning met het gevoel van dierenwelzijn en acceptatie onder de bevolking en betrokken agrariërs. Onderdelen van de agrarische sector staan momenteel onder grote financiële druk waardoor een uitbraak van een besmettelijke dierziekte voor een sector extra impact kan hebben als gevolg van de verminderde veerkracht.
Verbondenheid
Er bestaat een relatie met de mogelijkheden tot hulpverlening. Bij een incident (brand, medische urgentie) op een mogelijk besmet bedrijf dienen de hulpverleners en hun materieel ontsmet te worden om verspreiden onder dieren te voorkomen. Aangezien de dierziekte overdraagbaar is op mensen, zijn de mogelijkheden tot incidentbestrijding beperkt. Zorg kan mogelijk worden verleend met persoonlijke beschermingsmiddelen. Afhankelijk van de mate van een mogelijke besmetting kunnen er beperkingen zijn op de mogelijkheden van incidentbestrijding.
Voorbeelden
- In mei 2025 was er een vogelgriep besmetting in Oldenzaal.
- In juni 2024 was er een vogelgriep besmetting in Bad Bentheim (Duitsland), een aantal van de getroffen maatregelen golden ook voor Twente.